از هشت باب گلستان هشت نكته ي مهم زندگي مي آموزيم

در ديباچه پس ازشكر وسپاس خداوتكريم رسولخداومدح شاهان و سبب تاليف كتاب –

زبان در دهان اي خردمند چيست   كليد در گنج صاحب هنر

چو در بسته باشد چه داند كسي     كه جوهر فروش است يا پيلور؟

باب اول درسيرت پادشاهان:

با بدان يارگشت همسر لوط         خاندان نبوتش گم شد

سگ اصحاب كهف روزي چند     پي نيكان گرفت و مردم شد. 

باب دوم در اخلاق درويشان:

 يكي از بزرگان پارسائي را گفت:چه گوئي در حق فلان عابد؟كه ديگران در حق او سخن ها گفته اند،گفت: در ظاهرش عيب نمي بينم ودر باطنش غيب نمي دانم.

هركه را جامه پارسا بيني           پارسا دان و نيك مرد انگار

ور نداني كه در نهادش چيست      محتسب را درون خانه چه كار؟

باب سوم در فضيلت قناعت:

خواهنده ي مغربي، در صف بزازان حلب،مي گفت:اي خداوندان نعمت اگر شمارا انصاف بودي ومارا قناعت ،رسم سئوال از جهان بر خاستي

اي قناعت توانگرم گردان       كه وراي تو هيچ نعمت نيست

گنج صبر اختيار لقمان است    هر كه را صبر نيست حكمت نيست.

باب چهارم در فوايدخاموشي:

يكي را از حكما شنيدم كه مي گفت:هرگز كسي به جهل خود اقرار نكندمگر آنكسكه چون ديگري در سخن باشد هنوز تمام نكرده او آغاز كند،

باب پنجم در عشق و جواني:

بزرگي ديدم اندر كوهساري     قناعت كرده از دنيا به غاري

چرا گفتم به شهر اندر نيايي     كه بار بند از دل بر گشايي

بگفت آنجا پريرويان نغزند      چو گل بسيار شد پيلان بلغزند.

باب ششم در ضعف و پيري:

سال ها بر تو بگذرد كه گذر     نكني سوي تربت پدرت

تو بجاي پدر چه كردي خير     تا همان چشم داري از پدرت؟

باب هفتم در تاثير تربيت:

استاد و معلم چو بود كم آزار       خرسك بازند كودكان در بازار.

هر كه در خرديش ادب نكنند       در بزرگي فلاح از او بر خاست

چوب تر را چنانچه خواهي پيچ    نشود خشك جز به آتش راست.

باب هشتم در آداب صحبت:

سخن در ميان دو دشمن چنان گوي كه اگر دوست شوند شرم زده نباشي،

ميان دو كس جنگ چون آتش است     سخن چين بد بخت هيزم كش است.

كنند اين وآن خوش دگر باره دل        وي اندر ميان كور بخت وخجل.

ميان دو تن آتش افروختن                نه عقل است خود در ميان سوختن.

 

حجت ابن الحسن عليه السلام در زبان و ذهن حافظ شيرازي

آن سفر كرده كه صد قافله دل همره اوست                  هر كجا هست خــدايا بسلامت دارش.

دعاي جان تو ورد زبان مشــــــــــــــــــتاقان                   هميشه تا كه بود متصل مسا و صباح.ُ

اي غايب از نظر به خــــــــــدا می سپارمت                  جانم بسوختي و به دل دوست دارمت

تا دامن كفن نكشـــــــــــــــــم زير پاي خاك                  باور مكن مه دســــــــــت زدامن بدارمت

محراب ابرويت بنما تا ســـــــــــــــــــحرگهي                  دست دعـــــــــــا بر آرم و در گردن آرمت

گر بايدم شدن ســـــــــــــــوي هاروت بابلي                صد گونه جــــــــــــادويي بكنم تا بيارمت

خواهــــــــم كه پيش ميرمت اي بيوفا طبيب               بيمــــــــــــــار باز پرس كه در انتظارمت...

روي تو كس نـــــــــديده هزارت رقيب هست                در غنچه اي و صدت عنــــــدليب هست.

گر آن شيرين پســــــــــــــــــــــــر خونم بريزد                دلا چون شير مــــــــــــــــادر كن حلالش.

يارب آن آهوي مشــــــكين به چمن باز رسان            وان سهي سرو خرامان به چمن باز رسان

دل آزرده ي مارا به نســـــــــــــــــــــيمي بنواز            يعني آن جـــــان زتن رفته  به تن باز رسان

ديده ها در طلب لعل يماني خون شــــــــــــد            يارب آن كـــوكب رخشان به يمن باز رسان

برو اي طاير ميمون هـــــــــــــــــــــــــمايون آثار           پيش عنقا سخــــــــن زاغ و زغن باز رسان.

تيغي كه آسمــــــــــــــــانش از فيض خود دهد آب           تنها جهـــــــــــــــــــــان بگيرد بي منت سپاهي.

درد مارا نيست درمان الغيـــــــــــــــــــــــــــــاث           هجر مارا نيست پايان الغیــــــــــــــــــــــــاث

در اين شب سياهـــــــم گم گشت راه مقصود           از گوشه اي برون آي اي كوكــــــــب هدايت

تو گر خواهي كه جاويدان جهان يكسر بيارايي          صــــــــبا را گو كه بردارد زماني برقع از رويت.

كجاست صــــــــــــــوفي دجال فعل ملحد شكل         بگو بســـــــــــــوز كه مهدي دين پناه رسيد.

يار اگـــــــــــر ننشست با ما نيست جاي اعتراض          پادشاهي كامــــــــران بود از گدايان عار داشت.

اي پادشـــــــــــــــــــه خوبان داد از غم تنها يي           دل بي تو به جان آمد وقت است كه باز آيي...

مشــــــــــتاقي و مهجوري دور از تو چنانم كرد            كز دست بخواهد شــــــــد پایاب شكيبايي...

ساقـــــــــي چمن گل را بي روي تو رنگي نيست          شمشــــــــــــــــــــــاد خرامان كن تا باغ بيارايي.

اي در رخ تو پيدا انوار پادشــــــــــــــــــــــاهي            در فكرت تــــــــــــــــــو پنهان صد حكمت الهي

كلك تو بــــــــــــــارك الله بر ملك و دين گشاده           صد چشمه آب حيوان از قطره ي سياهي

بر اهرمن نتابد انوار اســــــــــــــــــــــم اعظم             ملك آن تست و خاتم فرماي هرچه خواهي

در حشمت سليمان هر كس كه شك نمايد              بر عقل و دانش او خندند مرغ و ماهي

باز ار چه گاه گاهي بر ســـــــــر نهد كلاهي                مرغان قاف دانند آيين پادشاهي

تيغي كه آسمانش از فيــــــــــــض خود دهد آب                 تنها جهان بگيرد بي منت سپاهي. تمة

گرچه شيرين دهـــــــــــــنان پادشهانند ولي               او سلیمان زمان است كه خاتم با اوست.

دانم كه بگذرد زســــــــــــــــــر جرم من كه او              گرچه پري وش است وليكن فرشته خوست

گر باد فتنه هر دو جهان را بهم زند                              ما و چراغ چشم و ره انتظار دوست

  .دل صنوبريم همچو بيد لرزان است                          ز حسرت قدو بالاي چون صنوبر دوست.

معشـــــــــــوق چون نقاب زرخ بر نمي كشد                     هر كس حكايتي بتصور چرا كنند.